Sanayide Kompresör ve Basınçlı Hava Sistemlerinde Enerji Tas...
Sanayide kompresör ve basınçlı hava sistemlerinde enerji tasarrufu; hava kaçaklarının giderilmesi, s...
Devamını OkuIsı pompası ve GES kullanımı Enerji Kimlik Belgesini nasıl etkiler? Birincil enerji, emisyon sınıfı, NSEB'deki %10 yerinde yenilenebilir şartı ve planlama.
Isı pompası ve güneş enerji sistemi (GES), Enerji Kimlik Belgesi'nde (EKB) hem enerji performans sınıfını hem de sera gazı emisyon sınıfını iyileştirebilen iki güçlü çözümdür. Isı pompası, havadan, topraktan veya sudan aldığı ısıyı binaya aktararak harcadığı elektriğin birkaç katı ısı üretir ve ısıtma ile soğutmanın birincil enerji ihtiyacını düşürür. GES ise binada yerinde elektrik üreterek şebekeden çekilen enerjiyi azaltır ve yenilenebilir enerji katkısı olarak hesaba girer. Etkinin büyüklüğü binanın yalıtımına, sistemin verimine ve doğru boyutlandırılmasına bağlıdır.
Isı pompası ve GES, EKB hesabında binanın birincil enerji tüketimini ve sera gazı emisyonunu azaltarak sınıfı iyileştirir. Enerji sınıfı, binanın BEP-TR'de hesaplanan tüketiminin referans binaya oranıyla belirlenir; bu oran yüzde 40'ın altına inerse A, yüzde 40 ile 79 arasında kalırsa B sınıfı elde edilir.
İki sistem hesabın farklı taraflarına etki eder. Isı pompası enerjinin daha verimli kullanılmasını sağlar, GES ise kullanılan enerjinin bir kısmını binada üretir. Bu yüzden birlikte planlandıklarında etkileri birbirini tamamlar.
Isı pompası, EKB hesabında yüksek verimli bir ısıtma ve soğutma sistemi olarak değerlendirilir ve sınıfa katkısı sistemin verimine göre belirlenir. BEP Yönetmeliği ısı pompasını, toprakta, havada ve suda düşük sıcaklıkta bulunan enerjiyi bina içine ısıtma ve soğutma amacıyla ileten düzenek olarak tanımlar.
Isı pompasının verimi COP (anlık performans katsayısı) ve SCOP (mevsimsel performans katsayısı) değerleriyle ifade edilir. Örneğin COP değeri 3 olan bir cihaz, 1 birim elektrikle yaklaşık 3 birim ısı sağlar. Mevsimsel değer, dış sıcaklığın yıl boyunca değişmesini hesaba kattığı için gerçek performansı daha iyi yansıtır.
EKB hesabı, farklı enerji türlerini birincil enerji üzerinden karşılaştırır. Elektriğin birincil enerji dönüşüm katsayısı doğal gazdan yüksek olduğu için ısı pompasının doğal gazlı bir sisteme göre avantajı doğrudan verimine bağlıdır. Verimi yüksek, doğru seçilmiş bir ısı pompası birincil enerjiyi düşürürken, düşük verimli veya yanlış boyutlandırılmış bir cihaz beklenen iyileşmeyi sağlamayabilir.
Evet, binada yerinde kurulan GES, ürettiği elektrikle binanın şebekeden çektiği enerjiyi azalttığı için EKB notunu yükseltebilir. GES'in hesaptaki katkısı; panel gücüne, çatı veya cephe yönüne, eğimine, gölgelenmeye ve binanın bulunduğu bölgenin güneşlenme koşullarına göre BEP-TR yöntemiyle belirlenir.
GES, ısı pompası gibi elektrikle çalışan sistemlerle birlikte kullanıldığında daha anlamlı hale gelir. Isıtma ve soğutma elektrikten karşılanıyorsa, yerinde üretilen elektrik bu tüketimin bir bölümünü doğrudan dengeler.
Yeni binalarda GES ayrıca mevzuat uyumu açısından önemlidir. BEP Yönetmeliği'nin 23. maddesine göre toplam yapı inşaat alanı 2.000 m² ve üzeri binalar, 1 Ocak 2025'ten itibaren Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) olarak inşa edilmelidir. Bu, EKB'de B veya daha iyi enerji sınıfı ve birincil enerji ihtiyacının en az yüzde 10'unun yerinde yenilenebilir enerjiyle karşılanması demektir. Çatı GES'i bu şartı sağlamanın en yaygın yoludur.
Isı pompası ve GES birlikte kullanıldığında, ısı pompası enerji ihtiyacını azaltır, GES ise kalan elektrik ihtiyacının bir kısmını yerinde üretir; bu kombinasyon üst sınıflara ulaşmanın en etkili yollarından biridir. İyi yalıtılmış bir binada bu iki sistem birlikte kullanıldığında fosil yakıt kullanımı azalır veya tamamen ortadan kalkabilir.
Bu durum sera gazı emisyon sınıfına da yansır. 16 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle düzenlenen Düşük Karbonlu Bina Belgesi, EKB'de sera gazı emisyon sınıfı en az B ve enerji performans sınıfı en az C olan binalar için verilir. Isı pompası ve GES, bu belgeye ulaşmayı kolaylaştıran çözümlerdir.
| Çözüm | EKB'ye etkisi | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Hava kaynaklı ısı pompası | Isıtma ve soğutmada birincil enerjiyi düşürür | Soğuk iklimde mevsimsel verim, doğru kapasite |
| Toprak veya su kaynaklı ısı pompası | Kararlı yüksek verim, daha büyük iyileşme | Sondaj ve kurulum maliyeti, saha uygunluğu |
| Çatı veya cephe GES | Yerinde yenilenebilir üretim, emisyon azalması | Çatı alanı, yön, gölgelenme, statik uygunluk |
| Isı pompası ve GES birlikte | Enerji ve emisyon sınıfında en belirgin iyileşme | Önce yalıtım, sonra boyutlandırma |
Isı pompası ve GES, en iyi sonucu yalıtımı iyi, çatısı güneş alan ve elektrik tüketimi yüksek binalarda verir. Yalıtımsız bir binaya ısı pompası kurmak, cihazın büyük seçilmesine ve verimin düşmesine yol açar.
Müstakil evler ve az katlı binalar, kişi başına düşen çatı alanı daha fazla olduğu için GES'ten daha çok faydalanır. Yüksek katlı binalarda çatı alanı toplam ihtiyaca göre sınırlı kalabileceğinden cephe uygulamaları ve diğer önlemler birlikte değerlendirilir. Otel, hastane ve spor merkezi gibi sıcak su ihtiyacı yüksek binalarda ısı pompalı sıcak su üretimi ve güneş kolektörleri ayrıca öne çıkar.
Doğru planlama, sistemlerin hem EKB notuna hem de işletme maliyetine en yüksek katkıyı sağlamasının ön koşuludur. Önerilen sıra şöyledir:
Bu süreçte yapılacak bir detaylı enerji etüdü, hangi sistemin ne kadar tasarruf sağlayacağını ve yatırımın geri ödeme süresini binaya özel olarak ortaya koyar. Tasarruf oranları bina, iklim ve kullanım koşullarına göre çok değiştiği için genel rakamlar yerine bu hesaplara dayanmak gerekir.
Hayır. Mevcut belge düzenlendiği tarihteki sistemleri yansıtır. Isı pompasının etkisinin belgeye yansıması için yetkili bir EKB uzmanından güncel bilgilerle yeni belge düzenletmeniz gerekir.
Bu, binanın yalıtım ve sistem durumuna bağlıdır. Enerji ihtiyacı yüksek, yalıtımsız bir binada GES tek başına çoğu zaman yeterli olmaz; önce ihtiyacın azaltılması, sonra yerinde üretimin eklenmesi daha etkili sonuç verir.
Isıtma modunda çalışan split klimalar da teknik olarak hava kaynaklı ısı pompası prensibiyle çalışır. EKB hesabında sistemin nasıl tanımlanacağı, cihazın tipine, verim değerlerine ve binadaki kullanımına göre EKB uzmanınca belirlenir.
Yönetmelik birincil enerji ihtiyacının en az yüzde 10'unun yerinde yenilenebilir enerjiyle karşılanmasını ister. Isı pompasının bu orana nasıl katkı sağlayacağı BEP-TR hesap yöntemine göre değerlendirildiği için projenizi yetkili bir EKB uzmanına teyit ettirmeniz gerekir; uygulamada bu şart çoğunlukla GES veya güneş kolektörüyle sağlanır.
EKB, binanın yerinde üretimini ve tüketimini BEP-TR yöntemine göre değerlendirir. Fazla üretimin şebekeye verilmesine ilişkin mahsuplaşma ise elektrik mevzuatının konusudur ve ayrıca incelenmelidir.
Isı pompası enerjiyi daha verimli kullanır, GES ise o enerjinin bir kısmını binada üretir. Bu iki çözüm iyi bir yalıtımla birleştiğinde Enerji Kimlik Belgesi'nde hem enerji hem emisyon sınıfı belirgin şekilde iyileşir; yeni binalarda ise NSEB şartlarını sağlamanın en pratik yolu haline gelir.
AFN Enerji, ısı pompası ve GES yatırımlarını planlayan bina sahiplerine enerji etüdü, GES danışmanlığı ve Enerji Kimlik Belgesi süreçlerinde teknik destek sağlar.
Bu içerik Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. İşlem öncesinde güncel metni kontrol etmeniz önerilir.
Uzman ekibimizle projelerinizi değerlendirin
Telefon
0312 473 44 46E-posta
bilgi@afn.com.trAdres
Öveçler Mah. 1335 Sok. No:9/19
Çankaya / ANKARA
Çalışma Saatleri
Pzt-Cuma: 08:00-18:00
Size hemen geri dönelim
Bu konuyla ilgili diğer blog yazılarımızı keşfedin ve bilginizi artırın
Sanayide kompresör ve basınçlı hava sistemlerinde enerji tasarrufu; hava kaçaklarının giderilmesi, s...
Devamını OkuVerimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının enerji tüketimini az...
Devamını OkuISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi, bir kuruluşun enerji performansını planlı, ölçülebilir ve sürekli...
Devamını Oku15 yıllık tecrübemiz ve uzman kadromuzla enerji verimliliği konularında size destek olmaya hazırız.