Sanayide Kompresör ve Basınçlı Hava Sistemlerinde Enerji Tas...
Sanayide kompresör ve basınçlı hava sistemlerinde enerji tasarrufu; hava kaçaklarının giderilmesi, s...
Devamını OkuVAP desteği nedir? Proje bedelinin yüzde 30'una kadar hibe, yıllık güncellenen üst limit, ISO 50001 ve enerji yöneticisi şartı ile 2027 başvuru süreci.
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının enerji tüketimini azaltan yatırımlara verdiği hibe programıdır. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununun 2 Mayıs 2024'te 7501 sayılı Kanunla değişen 8. maddesine göre projeler, bedellerinin en fazla yüzde 30'u oranında desteklenir; üst limit Kanunda 15 milyon TL olarak belirlenmiş ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır. Bakanlığın 2026 için açıkladığı üst limit 27.092.663 TL'dir. Başvuru için EVDES üyeliği, enerji yöneticisi ve bilgi verme yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olması ve ISO 50001 belgesi gerekir.
VAP desteği, mevcut bir tesiste verimsizlikleri, kayıpları ve enerji atıklarını gidermek için hazırlanan projelerin yatırım bedelinin bir kısmının devlet tarafından karşılanmasıdır. Destek, proje uygulandıktan ve öngörülen tasarrufun sağlandığı yerinde denetimle doğrulandıktan sonra ödenir.
Programın dayanağı 5627 sayılı Kanunun 8. maddesi ve 27/10/2011 tarihli, 28097 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmeliktir. Uygulamanın ayrıntıları, Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığının 2024 tarihli Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Destek Programı Hakkında Uygulama Usul ve Esasları ile düzenlenir.
VAP desteği, KDV hariç proje bedelinin en fazla yüzde 30'u kadardır ve başvuru yılı için belirlenen azami destek tutarını aşamaz. Hesap basittir: proje bedelinin yüzde 30'u üst limitin altındaysa bu tutar, üstündeyse üst limit esas alınır.
| Dönem | Azami destek tutarı | Kaynak |
|---|---|---|
| Kanun değişikliği (2 Mayıs 2024) | 15.000.000 TL | 5627 sayılı Kanun md. 8, 7501 sayılı Kanunla değişik |
| 2026 yılı | 27.092.663 TL | Bakanlık açıklaması (Şubat 2026) |
| 2027 yılı | 2026 tutarının yeniden değerleme oranında artırılmış hali | Bakanlık tarafından ilan edilecek |
Kanuna göre destek tutarı, Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında her takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır. 2027 yılı için geçerli tutarı başvurudan önce Bakanlığın internet sitesinden kontrol etmeniz gerekir.
Destek ödemesinde gerçekleşen proje bedeli, öngörülen bedeli aşsa bile hesap öngörülen bedel üzerinden yapılır. Yani maliyet artışı destek tutarını yükseltmez.
VAP desteğine, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşları dışındaki gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir. Pratikte başvuruların büyük kısmı sanayi işletmelerinden gelir.
Uygulama usul ve esaslarına göre başvuru sahibinin şu şartları sağlaması esastır:
Bu şartları sağlamayan başvurular değerlendirmeye alınmaz. Bir başvuru sahibinin, devam eden projeler dahil aynı anda en fazla beş projesi olabilir.
VAP, mevcut tesisteki verimliliği artırmaya yönelik olduğu için yeni yatırımlar ve bazı proje türleri destek dışındadır. Usul ve esaslara göre şu başvurular kabul edilmez:
Ayrıca projedeki mevcut ve yeni ekipmanların işletme sınırları içinde olması ve mülkiyetinin başvuru sahibine ait olması gerekir. Başka bir kamu desteğinden yararlanılan ekipman için VAP başvurusu yapılamaz.
VAP başvurusu, Bakanlığın ilan ettiği başvuru döneminde yetkili enerji verimliliği danışmanlık şirketine hazırlatılan proje dosyasının Bakanlığa sunulmasıyla yapılır. Süreç şu adımlarla ilerler:
Fatura tarihlerinin proje başlangıç tarihinden sonra olması zorunludur. Karar beklenmeden yapılan alımlar desteklenmez.
Hayır. Başvuru tarihleri ve kriterleri her dönem Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir; Bakanlık sektörleri, proje tiplerini, asgari tasarruf miktarını, asgari ve azami proje bedelini ve geri ödeme süresini dönem bazında belirleyebilir. Bir yıl hiç başvuru alınmayabileceği gibi yılda birden fazla dönem de açılabilir.
Örneğin 2024 başvuru döneminde basına yansıyan duyuruya göre yatırım bedeli 3 milyon TL ve üzeri, geri ödeme süresi en fazla 5 yıl olan projeler kabul edilmiş, geri ödeme hesabında yalnızca enerji tasarrufunun parasal karşılığı dikkate alınmıştı. Kasım 2026 itibarıyla 2027 dönemine ait başvuru ilanını doğrulayamadığımız için, başvuru öncesinde enerji.gov.tr duyurularını ve EVDES'i kontrol etmenizi öneririz.
Uygulama sonrası denetimde gerçekleşen tasarrufun öngörülen tasarrufa oranı yüzde 90'ın altında kalırsa proje desteklenmez. Başvuru dosyasından farklı marka, model, sayı veya güçte ekipman kullanılması da projeyi destek dışında bırakır.
Yanıltıcı belge veya bilgi tespit edilirse ödenen destek 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre faiziyle geri alınır ve başvuru sahibi iki yıl süreyle destek programlarına başvuramaz. Bu nedenle tasarruf hesaplarının gerçekçi ve ölçüme dayalı hazırlanması kritik önemdedir.
Kanun desteğin hibe veya faiz desteği şeklinde verilebileceğini öngörür; VAP programında destek, proje bedelinin bir kısmının hibe olarak ödenmesi şeklinde uygulanmaktadır. Ödeme, uygulama ve doğrulama denetimi tamamlandıktan sonra yapılır.
2024 tarihli uygulama usul ve esaslarına göre ISO 50001 belgesi başvuru şartları arasındadır. Belgesi olmayan işletmenin başvurusu değerlendirmeye alınmaz.
Bakanlık 2026'da programı, enerji verimliliği hizmet şirketleriyle imzalanan enerji performans sözleşmesine dayalı projeleri de kapsayacak şekilde genişletti ve bunlar için ayrı usul ve esaslar yayımladı. Bu modelde ödeme koşulları farklıdır; ayrıntılar için ilgili usul ve esasları incelemek gerekir.
Hayır. VAP proje yatırımını desteklerken, Kanunun 8. maddesinin (b) bendine dayanan Enerji ve Karbon Azaltım (EKA) Destek Programı, enerji veya karbon yoğunluğunu belirlenen kriterlere göre azaltan başvuru sahiplerine enerji giderinin en fazla yüzde 30'u oranında ödeme yapar.
Atık ısı geri kazanımı, verimli motor ve pompa dönüşümleri, basınçlı hava sistemi iyileştirmeleri, yalıtım, kazan ve fırın optimizasyonu gibi mevcut tesiste ölçülebilir tasarruf sağlayan projeler programın doğasına uygundur. Kesin uygunluk, dönemin başvuru ilanındaki kriterlere bağlıdır.
VAP desteği, enerji verimliliği yatırımının geri ödeme süresini belirgin biçimde kısaltabilir; ancak başvurunun temeli ölçüme dayalı, savunulabilir bir tasarruf hesabıdır. Bu nedenle ilk adım, tesisteki tasarruf potansiyelini ortaya koyan bir enerji etüdü ve hangi önlemlerin VAP kriterlerine uyduğunun belirlenmesidir.
AFN Enerji, sanayi tesislerinde tasarruf potansiyelinin ölçümle belirlenmesi ve pompa, kazan, soğutma grubu gibi ekipmanların verimlilik hesapları konusunda danışmanlık verir. Detaylı enerji etüdü ile tasarruf potansiyellerinin belirlenmesi ve pompalarda enerji verimliliği hesaplamaları sayfalarımızdan yaklaşımımızı inceleyebilir, genel çerçeve için enerji etüdü ile enerji verimliliği sağlanması yazımıza göz atabilirsiniz.
Bu içerik Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. İşlem öncesinde güncel metni kontrol etmeniz önerilir.
Uzman ekibimizle projelerinizi değerlendirin
Telefon
0312 473 44 46E-posta
bilgi@afn.com.trAdres
Öveçler Mah. 1335 Sok. No:9/19
Çankaya / ANKARA
Çalışma Saatleri
Pzt-Cuma: 08:00-18:00
Size hemen geri dönelim
Bu konuyla ilgili diğer blog yazılarımızı keşfedin ve bilginizi artırın
Sanayide kompresör ve basınçlı hava sistemlerinde enerji tasarrufu; hava kaçaklarının giderilmesi, s...
Devamını OkuISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi, bir kuruluşun enerji performansını planlı, ölçülebilir ve sürekli...
Devamını OkuEnerji yöneticisi zorunluluğu, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji Kaynaklarının ve Ener...
Devamını Oku15 yıllık tecrübemiz ve uzman kadromuzla enerji verimliliği konularında size destek olmaya hazırız.