AFN Enerji 10 dk

Enerji Yöneticisi Zorunluluğu: Hangi İşletmeler Enerji Yöneticisi Atamalı?

Enerji yöneticisi zorunluluğu kimleri kapsar? 1.000 TEP, 500 TEP, 20.000 m² ve 10.000 m² eşikleri, enerji yönetim birimi ve bildirim süreleri 2027 rehberinde.

Enerji yöneticisi zorunluluğu, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik ile düzenlenir. Yıllık toplam enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler, toplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık tüketimi 500 TEP ve üzeri olan ticari ve hizmet binaları ile toplam inşaat alanı en az 10.000 m² veya yıllık tüketimi 250 TEP ve üzeri olan kamu binaları enerji yöneticisi görevlendirmek zorundadır. Kurulu gücü 100 MW ve üzeri elektrik üretim tesisleri de bu kapsamdadır. Yıllık tüketimi 50.000 TEP ve üzeri olan özel sektör endüstriyel işletmeleri ise ayrıca enerji yönetim birimi kurar.


Enerji yöneticisi zorunluluğu nedir?

Enerji yöneticisi zorunluluğu, belirli tüketim veya alan eşiğini aşan işletme ve binaların, enerji yöneticisi sertifikasına sahip bir kişiyi resmi olarak görevlendirip Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirmesi yükümlülüğüdür. Dayanağı 18/4/2007 tarihli 5627 sayılı Kanun ve 27/10/2011 tarihli, 28097 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliktir.

Yönetmelik 2020, 2022 ve 2024 yıllarında önemli değişiklikler gördü. Bugünkü metin, enerji yöneticisini yalnızca bir unvan olarak değil, işletmenin enerji politikasını, tüketim izlemesini, etüt ve projelerini yürüten sorumlu kişi olarak tanımlar.

Hangi işletmeler enerji yöneticisi atamak zorunda?

Yükümlülük, işletmenin türüne ve yıllık enerji tüketimine ya da inşaat alanına göre belirlenir. Yönetmeliğin 9. ve 25. maddelerindeki eşikler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

KesimEnerji yöneticisi eşiğiEk yükümlülük
Endüstriyel işletmelerYıllık 1.000 TEP ve üzeri50.000 TEP ve üzeri (kamu dışı) işletmelerde enerji yönetim birimi
Ticari binalar ve hizmet binalarıToplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık 500 TEP ve üzeriDışarıdan hizmet alımı mümkün
Kamu kesimi binalarıToplam inşaat alanı en az 10.000 m² veya yıllık 250 TEP ve üzeriValilik bünyesindeki enerji yönetim birimleriyle koordinasyon
Elektrik üretim tesisleriKurulu güç 100 MW ve üzeriEnerji yönetimi faaliyetlerinin yürütülmesi
Organize sanayi bölgeleriBölgede faal en az 50 işletmeOSB bünyesinde enerji yönetim birimi

Bir yerleşke veya bina grubunda birden fazla bağımsız bina varsa, inşaat alanları toplanarak değerlendirilir. Bu nedenle tek tek küçük görünen binalar, kampüs ölçeğinde eşiği aşabilir.

TEP nedir ve eşik nasıl hesaplanır?

TEP (ton eşdeğer petrol), farklı enerji türlerini ortak bir birimde toplamak için kullanılan ölçüdür; elektrik, doğal gaz, kömür, fuel oil gibi tüm tüketimler TEP'e çevrilerek toplanır. Yükümlülük tespitinde esas alınan hesaplama metodolojisi Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

Eşik değerlendirmesinde tek bir yıl değil, son üç yılın yıllık toplam tüketim ortalaması dikkate alınır. Yeni kurulan bina ve işletmelerde ise ilk yılın tüketimi eşik değerin iki katını aşarsa, üç yıllık ortalama beklenmeden yükümlülük başlar.

Yönetmelik, kapsama girilip girilmediğinin takibini doğrudan işletme yönetimine bırakır. Yani Bakanlıktan bir uyarı gelmesini beklemek yerine, işletmenin kendi tüketim verisini her yıl kontrol etmesi gerekir.

Enerji yönetim birimi kimler için zorunlu?

Kamu kesimi dışında kalan ve yıllık toplam enerji tüketimi 50.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler, enerji yönetim birimi kurmak zorundadır. Toplam kalite çalışmalarından sorumlu, bünyesinde enerji yöneticisi de bulunan bir kalite yönetim birimi varsa, bu birim enerji yönetim birimi olarak da görevlendirilebilir.

Faal durumda en az 50 işletme bulunan organize sanayi bölgeleri de enerji yönetim birimi kurar. Bu birim, 1.000 TEP altındaki işletmelere bilgilendirme ve örnek uygulama desteği verir, OSB'nin kendi enerji üretim ve dağıtım faaliyetlerinde enerji yönetimini yürütür.

Enerji yöneticisi kim olabilir?

Enerji yöneticisi, Bakanlık tarafından verilen enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişidir. Eğitime mühendislik veya mimarlık alanında ya da teknik eğitim fakültelerinin makine, elektrik, mekatronik veya elektrik-elektronik bölümlerinde lisans eğitimi almış kişiler kabul edilir.

Eğitimler, yetkilendirilmiş kurum ve şirketlerce en az 80 ders saati teorik ve uygulamalı olarak verilir. Eğitimin ardından yapılan merkezi sınavda başarılı olanlara sertifika düzenlenir.

Görevlendirme biçimi kesime göre değişir:

  • Endüstriyel işletmeler: Enerji yöneticisi, işletmenin kendi çalışanları arasından görevlendirilir ve fiilen çalıştığı işletme dışında enerji yöneticiliği yapamaz.
  • Ticari, hizmet ve kamu binaları: Çalışanlar arasından görevlendirme mümkün değilse sertifikalı enerji yöneticileri veya yetkili şirketlerle sözleşme yapılarak hizmet alınabilir.
  • Hizmet sınırı: Endüstri dışı kesimlere hizmet veren bir enerji yöneticisi en fazla üç yerde görev alabilir.

Enerji yöneticisi atama ve bildirim süreci nasıl işler?

Enerji yöneticisi görevlendirildikten sonra kimlik, özgeçmiş, adres ve iletişim bilgileri Bakanlığa bildirilir. Süreç genel olarak şu adımlarla ilerler:

  1. Kapsam tespiti: Son üç yılın enerji tüketimi TEP'e çevrilir, inşaat alanı ile birlikte eşiklerle karşılaştırılır.
  2. Görevlendirme: Sertifikalı çalışan görevlendirilir veya izin verilen kesimlerde hizmet sözleşmesi yapılır.
  3. Bildirim: Yükümlülüğü yeni tespit edilen işletme ve binalar için 60 takvim günü içinde Bakanlığa bildirim yapılır. Yeni yapı kullanma izni alan büyük ticari, hizmet ve kamu binalarında bildirim süresi izni takip eden bir yıldır.
  4. Yıllık tüketim bildirimi: Enerji tüketim bilgileri her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa iletilir.
  5. Değişiklik bildirimi: Enerji yöneticisi ayrılırsa ayrılış tarihi 15 iş günü içinde bildirilir, yeni enerji yöneticisi 60 takvim günü içinde görevlendirilerek bildirilir.

Enerji yöneticisinin görevleri nelerdir?

Enerji yöneticisinin temel görevi, Yönetmeliğin 8. maddesinde sayılan enerji yönetimi faaliyetlerinin işletmede yürütülmesini sağlamaktır. Bu faaliyetler bir enerji politikası oluşturmaktan sayaç ve ölçüm altyapısının kurulmasına kadar geniş bir alanı kapsar.

  • Enerji tüketimi ve maliyetlerinin izlenmesi, periyodik raporların hazırlanması
  • Özgül enerji tüketimi ve enerji yoğunluğunun takibi, iyileştirme önerileri
  • Etütlerin yaptırılması, verimlilik projelerinin hazırlanması ve uygulanması
  • Ekipman verimliliğinin, bakım ve kalibrasyonlarının izlenmesi
  • Çalışanlara yönelik farkındalık ve eğitim programları
  • 2024 değişikliğiyle eklenen karbon salımı, su ayak izi ve yaşam döngüsü analizi gibi yeşil dönüşüm çalışmaları

Enerji yöneticisi zorunluluğu ile birlikte gelen diğer yükümlülükler nelerdir?

Enerji yöneticisi görevlendirmek zorunda olan işletme ve binalar, TÜRKAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlar aracılığıyla TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemini kurup belgelendirmekle de yükümlüdür. Yönetmeliğin geçici maddesi bu belgelendirme için son tarihi 2023 yılı sonu olarak belirlemişti.

Zorunlu enerji etüdü de aynı kapsamla bağlantılıdır. 1.000 TEP ve üzeri endüstriyel işletmeler etütlerini her dört yılda bir, eşiği aşan ticari, hizmet ve kamu binaları ise her yedi yılda bir yeniler. Etüt raporu, yapıldığı yılı izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa iletilir. Etüt sürecinin ayrıntıları için enerji etüdü ile enerji verimliliği sağlanması yazımıza bakabilirsiniz.

Yükümlülüklere uyulmaması halinde 5627 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanır. Ceza tutarları her yıl güncellendiği için güncel miktarın Bakanlık duyurularından kontrol edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Fabrikamız 1.000 TEP'in altındaysa enerji yöneticisi atamamız gerekir mi?

Son üç yıllık ortalama tüketiminiz 1.000 TEP'in altındaysa endüstriyel işletme olarak enerji yöneticisi atama yükümlülüğünüz yoktur. Ancak tüketim artışını her yıl izlemeniz önerilir, çünkü kapsam takibi işletmenin sorumluluğundadır.

Sanayi işletmesi enerji yöneticisini dışarıdan hizmet alarak karşılayabilir mi?

Hayır. Yönetmeliğe göre endüstriyel işletmelerde enerji yöneticisi, işletmenin kendi çalışanları arasından görevlendirilir. Dışarıdan hizmet alımı ticari, hizmet ve kamu binaları için, çalışanlar arasından görevlendirmenin mümkün olmadığı hallerde öngörülmüştür.

Bir AVM veya hastane hangi eşiğe tabidir?

AVM, otel, hastane ve ofis binaları gibi yapılar ticari veya hizmet binası olarak değerlendirilir. Toplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık tüketimi 500 TEP ve üzeri ise enerji yöneticisi görevlendirilmesi gerekir; kamuya ait hastaneler için eşik 10.000 m² veya 250 TEP'tir.

Enerji yöneticisi işten ayrılırsa ne yapılmalı?

Ayrılış tarihi 15 iş günü içinde Bakanlığa bildirilir. Yeni enerji yöneticisinin ayrılışı takip eden 60 takvim günü içinde görevlendirilip bildirilmesi gerekir.

Enerji yöneticisi zorunluluğu VAP desteğine başvuruyu etkiler mi?

Evet. Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği uygulama usul ve esasları, başvuru koşulları arasında enerji yöneticisi yükümlülüğünün yerine getirilmiş olmasını ve ISO 50001 belgesini sayar. Yükümlülüklerini tamamlamamış işletmenin başvurusu değerlendirmeye alınmaz.


Enerji Yöneticisi Görevlendirmek Neden Bir Formaliteden Fazlasıdır?

Enerji yöneticisi zorunluluğu, kâğıt üzerinde bir atama gibi görünse de ISO 50001, dört veya yedi yıllık zorunlu etüt, yıllık tüketim bildirimi ve destek başvuruları gibi pek çok sürecin merkezinde aynı kişi yer alır. Eşiği yeni aşan işletmeler için ilk adım, tüketim verisinin doğru biçimde TEP'e çevrilmesi ve hangi yükümlülüklerin hangi tarihte başladığının netleştirilmesidir.

AFN Enerji, kapsam tespiti, zorunlu enerji etüdü ve tasarruf önlemlerinin belirlenmesi konularında işletmelere danışmanlık verir. Detaylı enerji etüdü ile tasarruf potansiyellerinin belirlenmesi sayfamızdan hizmet kapsamını inceleyebilir, Ankara'daki tesisler için Ankara'da enerji etüdü kılavuzuna göz atabilirsiniz.

Bu içerik Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. İşlem öncesinde güncel metni kontrol etmeniz önerilir.

Etiketler

#enerji yöneticisi zorunluluğu #enerji yöneticisi atama #enerji yönetim birimi #1000 tep #enerji yöneticisi sertifikası #5627 sayılı kanun #enerji verimliliği yönetmeliği #endüstriyel işletme enerji yönetimi #iso 50001 zorunluluğu #enerji tüketim bildirimi

Hemen İletişime Geçin

Uzman ekibimizle projelerinizi değerlendirin

Adres

Öveçler Mah. 1335 Sok. No:9/19
Çankaya / ANKARA

Çalışma Saatleri

Pzt-Cuma: 08:00-18:00

Hızlı İletişim

Size hemen geri dönelim

İlgili Yazılar

Bu konuyla ilgili diğer blog yazılarımızı keşfedin ve bilginizi artırın

Enerji Danışmanlığı Hizmetlerimizden
Yararlanın

15 yıllık tecrübemiz ve uzman kadromuzla enerji verimliliği konularında size destek olmaya hazırız.

15+
Yıl Tecrübe
500+
Tamamlanan Proje
%100
Müşteri Memnuniyeti